زیتون(روان شناسی ازدواج)

ریزگردهاوغبارها ازکجامی آیند؟حورالعظیم (حورالهویزه)جاروبرقی طبیعت بود

با هجوم ریزگردها به بیست استان کشور و تعطیلی مراکز آموزشی بار دیگر این سوال مطرح می شود که عامل این غبارات و ریز گردها چیست.

روزنامه شرق در یادداشتی به بررسی این پدیده طبیعی پرداخته و آن را وظیفه دولت ها می داند که با رعایت اصول محیط زیست مانع از استمرار و افزایش این پدیده شوند.

متن این یادداشت که به شرح زیر است:

«برای حکومت در طبیعت باید از قوانین آن پیروی کرد»، این جمله معروف از «الکسیس کارل» کلید حل بسیاری از مشکلات زیستی است که اگر از آن پیروی کنیم می‌توان امیدوار بود در کنار توسعه، به پایداری اکولوژی یا بوم‌شناسی نیز دست یابیم. اکنون اتفاقی در طبیعت رخ داده که مانند بمب رسانه‌ای منفجر شده و آن مساله ریزگردها و قرار گرفتن هوا در شرایط هشدار است. در واقع ما قوانین طبیعت را رعایت نکردیم و شتابان به سمت توسعه حرکت کردیم. در ایران، بین‌النهرین، شرق سوریه، جنوب ترکیه، عربستان و عراق، بی‌توجه به ملاحظات بوم‌شناسی، طرح‌های توسعه‌طلبانه‌ای به اجرا درآمد که سبب شده امروز با پدیده ریزگردها مواجه شویم و اینها همه، از عواقب نامیمون طراحی غلط است. ماجرا از آنجا شروع شد که صدام حسین به بهانه اینکه می‌خواهد اراضی کشاورزی را در شمال بصره گسترش دهد نهری را به نام «نهر پنجم» یا «نهر صدام» به وجود آورد و این کار سبب شد تا تالاب «حورالعظیم» از بین برود. در واقع، این تالاب بزرگ‌ترین تالاب غرب آسیا است و در «کنوانسیون رامسر» نیز اهمیت فوق‌العاده آن ذکر شده است. تالاب مرزی «حورالعظیم»، چشمه‌گیر گرد و خاک بود و مانند یک جاروبرقی عمل می‌کرد اما اکنون همان بلایی که بر سر «آرال» در زمان شوروی سابق افتاده، در مورد این تالاب هم در حال تکرار است و به همین سبب گرد و غبارها در هوا پراکنده می‌شوند. از آن طرف خود ما نیز روی رودخانه «کرخه»، سد «کرخه» را تاسیس کردیم که موجب شد تالاب مرزی «حورالعظیم»، تالاب‌های اطراف «هویزه» و «حور بستان» خشک شود و «جزایر مجنون» و تالاب «شادگان» از بین بروند که همه اینها تحت‌تاثیر انتقال آب رودخانه‌ها و زدن سدهای «بهمنشیر»، «کرخه» و «کارون» است؛ یعنی در واقع به دست خودمان یک‌میلیون هکتار چشمه‌گیر گرد و خاک را از بین بردیم.

علاوه بر اینها دولت ترکیه نیز از ضعف دولت مرکزی عراق استفاده کرد و پروژه‌های معطل‌مانده سد‌سازی خود را به اجرا در آورد. مطابق تعهدات بین‌المللی، ترکیه اجازه نداشت تا تمامی حقآبه «دجله» و «فرات» را برای خود مصرف کند اما بیش از سهم خود استفاده کرد و اگر ۵۶۰۰ مترمکعب در ثانیه آب به عراق می‌رسید، این رقم به دو‌هزار مترمکعب در ثانیه رسیده و هنگامی که نوری‌المالکی نسبت به این مساله اعتراض کرد که چرا حقآبه را درست پرداخت نمی‌کنند، وزیر کشور ترکیه جمله‌ای مهم و تاریخی گفت، مبنی بر اینکه مگر شما منابع نفتی خود را به اشتراک می‌گذارید که ما آب را به اشتراک بگذاریم. این جمله بسیار خطرناک است، چراکه اگر قرار باشد بالادست رودخانه با این استراتژی رفتار کند با بحران‌های جدی روبه‌رو خواهیم شد و در آن صورت، سودان نیز به عنوان بالادست «نیل» می‌تواند اعلان کند که حقآبه‌ای برای مصر قایل نیست و افغان‌های بالادست «هیرمند» نیز سهمی برای کشور ایران قایل نخواهند بود. از آن طرف نیز سوریه هم یک یا دو سد در مسیر رود «فرات» زد که سبب شد در عراق و در اطراف مسیر این رود یعنی حدود ۲۵۰۰ کیلومتر، حدود ۴۲ تالاب را از دست بدهیم و بسیاری از اراضی کشاورزی یعنی حدود چهارمیلیون هکتار عرصه‌های برهنه مستعد برای چشمه‌های تولید گرد و خاک به وجود آید. در واقع براساس پژوهش صورت گرفته در سال ۸۷ این تعداد چشمه‌های تولید‌کننده گرد و خاک در عراق به ۲۰۶ عدد رسید. این عامل به همراه اتفاقی دیگر در عربستان به عمق این فاجعه در منطقه افزود. در دهه ۹۰ عربستان اعلام کرد که می‌خواهد از طریق آب‌های فسیلی تولید کشاورزی خود را گسترش دهد؛ طرح بلندپروازانه‌ای که سبب می‌شد تا این کشور نام خود را به عنوان یکی از بزرگان تولید گندم ثبت کند. همان زمان بسیاری از متخصصان محیط‌زیست اعتراض کردند و هشدارهای لازم را نسبت به عواقب جبران‌ناپذیر این امر ابراز داشتند اما نهایتا سعودی‌ها این عمل را انجام دادند که سبب شد تا چند سالی رکورددار تولید گندم باشند و جزو ۱۰ کشور تولید‌کننده گندم، اما در نهایت، این امر با افت شدید آب‌های فسیلی کشاورزی در آنجا تعطیل شد و دومیلیون هکتار چشمه گرد و خاک به وجود آمد.

در نتیجه، این مساله که ادعا می‌شود پدیده ریزگردها طبیعی هستند کاملا غیرواقعی است و آزمایش‌های متعدد نشان‌داده که در واقع، انسان باعث ازدیاد این پدیده است. تعداد رخدادهای ریزگردها افزایش یافته و اگر این روند طبیعی بود نباید آمارها اینقدر فاحش تغییر می‌کرد، همین مساله نشان می‌دهد که پدیده ریزگردها ریشه انسانی دارد. اما خبر خوب در این میان این است که می‌توانیم امیدوارم باشیم که قادریم با این پدیده مقابله کنیم. اگر نوع نگاهمان را تغییر دهیم و خردمندانه با کشورهای منطقه بر سر یک میز بنشینم و سر موضوعی به نام محیط‌زیست به تفاهم برسیم، می‌توان با این پدیده مقابله کرد. در واقع باید پذیرفت که محیط‌زیست یک کالای لوکس یا فانتزی نیست و با حیات اجتماعی مردم منطقه سر و کار دارد و در اصل ۵۰ قانون اساسی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.

باید متناسب با ویژگی‌های سرزمینی با معضل ریزگردها، برخورد کرد، در حالی‌که برعکس آن داریم عمل می‌کنیم و همین سبب شده تا اغلب محیط‌های آبی ایران مرکزی خشک و ناگوار شود و در حال حاضر دریاچه «پریشان»، «ارژن»، «بختگان»، «طشک» و تالاب «گاو خونی» را نیز از دست داده‌ایم. در پی احداث چاه‌های بیش از رقم هدف‌گذاری شده، یعنی حفر ۲۴‌هزار حلقه چاه غیرمجاز و ۴۰ سد و نیز به علت سکوت ما بزرگ‌ترین دریاچه داخلی کشور را از دست داده‌ایم. خلاصه باید بپذیریم همه کشورهای منطقه سبب تشدید ریزگردها شده‌اند و باید به جای اتهام زنی به یکدیگر، ما و همسایگان بنشینیم و شجاعانه مسوولیت کارهای خود را برعهده بگیریم و اشتباهات را جبران کنیم

منبع :شرق

====================

معاون مناطق مرطوب و نیمه مرطوب سازمان جنگل ها ، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: در حال حاضر مشکل ریزگردها از ۱۷ استان به ۲۰ استان سرایت کرده و کانون آن کشور عراق است.

در ایران سرچشمهٔ اصلی ریزگرد باد شُمال است. این باد که از خرداد تا شهریور فعال است و طی سالهای اخیر بدنبال مشکلات زیست محیطی در عراق این مشکل بیشتر شده است.

به گزارش مهر، علی اوسط منتظری صبح امروز در محل جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با اعلام این مطلب گفت: امروز متأسفانه بیابان و گرد و غبار مشکل جدی برای بعضی کشورهاست به طوریکه چندی پیش ۱۷ استان ما تحت تأثیر این جریان بودند و متأسفانه اکنون این تعداد به بالای ۲۰ رسیده است و کانون آن در عراق، عربستان و تا حدودی در اردن و سوریه است ولی یک میلیون هکتار آن در کشور عراق است که کشور ما را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد.

وی با بیان اینکه تفاهماتی را در این راستا با کشور عراق داشتیم که بتوانیم در خصوص یک میلیون هکتار کمک کرده و این شن‌های روان را تثبیت کنیم یادآور شد: در بحث ریزگردها مشکلاتی در حوزه امنیت زیستی و در حوزه مربوط به جنگل و مرتع داشتیم که امیدواریم با طرح ضربتی دیده شده دراین خصوص زودتر اقدام کرده و مشکلات را کاهش دهیم.

معاون امورجنگل سازمان جنگلها، منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اعلام اینکه سطح پوشش جنگلهای کشور در حال حاضر۸ درصد عرصه های طبیعی است، گفت: کاشت سالانه ۵۰۰ میلیون اصله نهال ازتکالیف دولت به سازمان جنگلهاست

نویسنده : هاشم : ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/٢/٢۸
Comments نظرات () لینک دائم